Ostatni tydzień sierpnia w wielu szkołach wygląda podobnie, bo nauczyciele wracają do pustych sal, zdejmują ze ścian wyblakłe plakaty sprzed roku i zastanawiają się, czym zastąpić je przed pierwszym dzwonkiem. Przygotowanie wystroju od podstaw zajmuje sporo czasu, którego na początku roku szkolnego zwykle brakuje, a do tego dochodzą akademie, gazetki ścienne i okolicznościowe ozdoby na korytarzach. Gotowe dekoracje szkolne mogą w takiej sytuacji odciążyć nauczyciela, choć ich zastosowanie wymaga przemyślenia, żeby sala nie zamieniła się w przypadkowy zbiór kolorowych elementów. Poniżej opisujemy, jakie rodzaje takich dekoracji są dostępne, jak wykorzystywać je w klasie, podczas uroczystości i w przedszkolu oraz jak dbać o nie, żeby posłużyły dłużej niż jeden sezon.
Co wchodzi w skład gotowych dekoracji?
Pod tym pojęciem kryje się szeroka grupa elementów, od drobnych ozdób po duże plansze zajmujące całą ścianę. Łączy je to, że są zaprojektowane i wykonane wcześniej, więc nauczyciel nie musi ich rysować, wycinać ani kolorować. Najczęściej spotykane rodzaje to:
- litery i napisy do układania haseł na tablicach i gazetkach;
- girlandy i baner z motywami okolicznościowymi lub sezonowymi;
- plansze edukacyjne, na przykład z alfabetem, tabliczką mnożenia czy częściami mowy;
- sylwety i wycinanki przedstawiające postacie, zwierzęta, rośliny lub symbole narodowe;
- tablice interaktywne, takie jak kalendarz pogody czy plan dnia, na których dzieci przesuwają elementy;
- obramowania i bordiury ułatwiające estetyczne wykończenie gazetek ściennych.
Dekoracje różnią się też materiałem. Papierowe są najtańsze, ale szybko się niszczą, karton laminowany wytrzymuje wielokrotne przypinanie, a elementy z pianki lub filcu dają efekt przestrzenny. Od materiału zależy, czy dana ozdoba posłuży przez kilka tygodni, czy przez kilka lat.
Dekoracje w sali lekcyjnej
Wystrój klasy pełni dwie funkcje. Z jednej strony tworzy przyjazną atmosferę, z drugiej może wspierać naukę, gdy na ścianach znajdują się plansze, do których uczniowie wracają wzrokiem podczas lekcji. Alfabet nad tablicą w pierwszej klasie czy mapa Polski w sali geograficznej to przykłady dekoracji, które pracują razem z nauczycielem.
Warto jednak pamiętać o umiarze. Pedagodzy coraz częściej zwracają uwagę, że ściany przeładowane kolorami i obrazkami mogą rozpraszać uczniów, szczególnie tych, którym trudno skupić uwagę. Lepiej sprawdza się kilka starannie dobranych dekoracji o konkretnej funkcji niż wypełnienie każdego wolnego fragmentu ściany. Dobrym rozwiązaniem jest pozostawienie przestrzeni wokół tablicy możliwie spokojnej, a bardziej kolorowe elementy umieszczenie z tyłu lub z boku sali.
Dekoracje na uroczystości szkolne
Rok szkolny wyznaczają kolejne akademie, apele i święta, a każde z nich wymaga przygotowania sceny, sali gimnastycznej lub korytarza. Dekoracje na uroczystości szkolne często muszą powstać w krótkim czasie, dlatego gotowe elementy są tu szczególnie przydatne. Najczęstsze okazje i typowe motywy przedstawia poniższe zestawienie:
| Uroczystość | Termin | Typowe elementy dekoracji |
|---|---|---|
| rozpoczęcie roku szkolnego | początek września | napisy powitalne, motywy szkolne, liście |
| Dzień Edukacji Narodowej | 14 października | kwiaty, serca, podziękowania dla nauczycieli |
| Narodowe Święto Niepodległości | 11 listopada | flagi, godło, kotyliony, biało-czerwone girlandy |
| Dzień Babci i Dziadka | 21 i 22 stycznia | serca, kwiaty, napisy z życzeniami |
| Święto Konstytucji 3 Maja | 3 maja | symbole narodowe, kotyliony, motywy historyczne |
| zakończenie roku szkolnego | koniec czerwca | motywy wakacyjne, napisy pożegnalne |
Przy dekoracjach z symbolami narodowymi warto zachować szczególną staranność, bo godło i barwy państwowe mają swoje zasady przedstawiania. Gotowe dekoracje szkolne do kupienia w sklepach z pomocami edukacyjnymi zwykle uwzględniają te wymogi, co oszczędza nauczycielowi sprawdzania szczegółów. Przegląd różnych propozycji na najważniejsze okazje szkolne można znaleźć na przykład pod adresem https://www.eduksiegarnia.pl/dekoracje-szkolne-i-przedszkolne, co ułatwia zaplanowanie wystroju z wyprzedzeniem.
Przedszkole rządzi się swoimi prawami
W przedszkolu dekoracje odgrywają jeszcze większą rolę niż w szkole, bo kilkulatki uczą się przez obserwację otoczenia, a sala jest dla nich drugim domem. Motywy pór roku, kalendarz pogody czy obrazkowy plan dnia pomagają dzieciom orientować się w czasie i rytmie zajęć.
Wiele zależy od wysokości, na której zawiesza się ozdoby. Elementy umieszczone na poziomie wzroku dorosłego są dla przedszkolaka praktycznie niewidoczne, dlatego tablice, z których dzieci mają korzystać, lepiej montować niżej. W salach przedszkolnych trzeba też zwracać uwagę na bezpieczeństwo, czyli unikać drobnych, łatwo odpadających elementów w zasięgu najmłodszych. Dekoracje przedszkolne powinny być wyraziste, ale proste, z dużymi kształtami i czytelnymi obrazkami.
Gotowe czy robione z uczniami?
Wspólne tworzenie dekoracji z klasą ma swoją wartość, bo uczy współpracy, rozwija zdolności plastyczne i daje dzieciom poczucie, że sala jest także ich. Wymaga jednak czasu, materiałów i cierpliwości, a efekt bywa nierówny. Gotowe elementy są szybsze w użyciu i bardziej trwałe, ale nie dają uczniom tej satysfakcji z własnej pracy.
Wielu nauczycieli łączy oba podejścia. Gotowe litery i obramowania tworzą stały szkielet gazetki, a w środku pojawiają się rysunki i prace uczniów, które zmieniają się co kilka tygodni. Takie rozwiązanie pozwala zachować estetykę i jednocześnie pokazać twórczość dzieci.
Montaż i przechowywanie
Sposób mocowania dekoracji ma wpływ na ich trwałość oraz stan ścian. Taśma klejąca potrafi zerwać farbę i uszkodzić papier, dlatego coraz częściej stosuje się masę mocującą, magnesy na tablicach metalowych, pinezki na korkowych powierzchniach albo sznurki z klamerkami. Należy też pamiętać o zasadach bezpieczeństwa obowiązujących w placówce, szczególnie w przypadku korytarzy pełniących funkcję dróg ewakuacyjnych.
Dekoracje okolicznościowe wraca się do użytku co roku, więc warto zadbać o ich przechowywanie. Pomaga w tym kilka prostych zasad:
- Po zdjęciu dekoracji usuń resztki masy mocującej i taśmy.
- Płaskie elementy przechowuj w dużych teczkach lub kartonach, bez zaginania.
- Opisz każde opakowanie nazwą uroczystości lub miesiąca.
- Drobne elementy, takie jak litery, trzymaj w osobnych kopertach lub pudełkach.
- Przechowuj całość w suchym miejscu, z dala od grzejników i bezpośredniego słońca.
Uporządkowane archiwum dekoracji sprawia, że przygotowanie kolejnej akademii zajmuje kilkanaście minut zamiast całego popołudnia.
Wystrój, który pracuje przez cały rok
Gotowe dekoracje są wygodnym narzędziem, ale ich wartość zależy od tego, jak zostaną wykorzystane. Najlepiej służą wtedy, gdy mają konkretną funkcję, pasują do wieku dzieci i nie przytłaczają przestrzeni. Warto jeszcze przed rozpoczęciem roku szkolnego przejrzeć posiadane zasoby, zanotować, czego brakuje na najbliższe uroczystości, i zaplanować, które elementy pozostaną na ścianach na stałe, a które będą zmieniać się razem z porami roku.